TERCİH YAPARKEN BİLMENİZ GEREKENLER

 Bir kişi daha önce yaşamadığı veya tecrübe etmediği bir olay veya
durumla
 karşılaşınca başkalarından yardım etmesini ve tecrübeli kişilerin rehberlik yapmalarını ister.

   Şuanda çoğu öğrencinin ömrü boyunca sadece birkaç kez yaşayacağı bir tercih telaşı yaşadığı indirortada. Ancak bu tatlı ve heyecanlı bir telaş çünkü sonunda hayallerine kavuşmaları söz konusu.

Bu süreçte öğrenciler kendilerine rehber olabilecek ya da yol gösterecek kişi ya da kurumlara ihtiyaç duyarlar. Bu süreçte sizlere yardımcı olabilecek bazı bilgileri sizinle paylaşacağım ve hayatınızın en önemli kararlarından birisi olan
Meslek Seçimi’nde daha isabetli seçimler yapmanız için yardımcı olacağım.

Şuan içinde bulunduğunuz süre aslında sizin ömrünüzün sonuna kadar devam edecek kararları içeriyor. Türkiye de ortalama 25 yaşında meslek hayatına başlayan birisinin 55- 60 yaşına kadar çalıştığını düşünürsek bu aşağı yukarı 30-35 sene gibi bir zaman dilimini etkiliyor. İşte bu yüzden tercih yapacak öğrencilerin daha bilinçli ve dikkatli olmaları gerekmektedir.

Tercih dönemi bir bakıma Meslek Seçimi olduğu için üniversite adayının bilmesi gereken bazı bilgiler vardır.

Bunlardan birincisi adayın kendisini iyi şekilde tanımasıdır.

Her insan sahip oldukları özellikler bakımından başkalarından farklıdır ve bu farklılık meslek seçiminde de dikkate alınmalıdır.

Malumunuz sağlıkla ilgili klasik bir söz vardır; Herşeyin Başı Sağlık. Meslek seçimi yaparken de aday sağlık durumunu dikkate almalıdır çünkü her meslek farklı özellikler ihtiyaç duyar ve çalışma koşulları farklıdır. Sağlığımızda ki bir tehdit iş hayatımızda ki başarıyı da etkileyecektir. Örneğin bazı önemli hastalıklar astım,görme ve işitme bozuklukları,varis,kekemelik,alerji vs. Astımı olan birisi nefes darlığı problemi yaşayacağı için beden eğitimi gibi fiziksel efor gerektiren bir bölümü seçmesi ya da seçmek istemesi onu ilerleyen zamanlarda veya özel
yetenek sınavında zora sokacaktır. Başka bir örnek verecek olursak kekemelik problemi olan birisinin kişiler arası iletişim gerektiren(psikoloji,halkla ilişkiler,öğretmenlik)meslekler seçmesi mesleğini icra ederken sıkıntı yaşamasına neden olacaktır.

Sağlık konusunu dikkate alırken kişinin korku ve fobilerini de dikkate alması çok önemlidir. Mesela kana karşı çok hassas olan birisi hemşirelik ya da doktorluk gibi meslekleri ya seçmeyecek ya da bu problemlerin bir çözümü olduğunu bilip psikolojik yardım alacak. Aynısı uçak fobisi olan birisi içinde,köpek vs hayvan fobisi olan birisi içinde geçerlidir.

Bilmemiz gereken bir diğer önemli faktörde DEĞER‘lerdir. İnsanlar sahip olduğu değerlere göre seçim yapar,karar verir veya bir davranışta bulunur. Değerler bizim hayatımızı yönlendiren önemli bir güçtür esasında. Meslek seçimi kararı verirken de değerlerimizi çok iyi bilmemiz gerekir. Değer;bir insanın hayatında en çok önem verdiği olay,durum ya da kişidir.Bunları bilmek insanoğlu için önemlidir. Sanırım örnek verirsem daha somut olacaktır. Dini değerleri baskın olan birisinin içinde içki olan bir mesleği seçmesi onu zora sokacaktır. Örneğin turizm tercih etmeyi düşünüyorsa çalışacağı ortam genellikle oteller olur ve otellerde de içki yaygındır. Bu değerini dikkate almadan tercih yapan birisi mezun olduktan sonra bunu fark ederse çalışma alanını kısıtlamış olacaktır yada içkili bir ortamda çalışırsa değer çatışması yaşadığı için mutsuz ve başarısız olacaktır.

Herkesin bu hayattan bir beklentisi var,herkesin bir hedefi var. Üniversite adayının da kendisine;
Benim bu hayatta ki hedef veya hedeflerim nedir/nelerdir?
 Kendimi 10 sene-20 sene sonra nerde görmek istiyorum?
sorularını sorması gerekir ki daha iyi bir karar verebilsin.
Örneğin gelecekte düzenli bir aile hayatı yaşamak isteyen bir insanın pilotluk,gemi kaptanlığı gibi uzun süreler seyahat gerektiren bir bölümü tercih etmesi hayallerini tam olarak gerçekleştirmesini engelleyecektir çünkü bu gibi meslekler uzun süre seyahat gerektirir. Başka bir örneği paylaşacak olursam,çok zengin olmak isteyen birisi öğretmenliği seçerse ve sadece öğretmenlik yaparak hayatını devam ettirirse   bu hedefine ulaşması pek mümkün görünmüyor çünkü öğretmen maaşı zengin edecek kadar çok değil. Bu öğrencinin ticaretle uğraşacağı bir bölüm seçmesi ve kendini geliştirmesi hedefine ulaşmasını kolaylaştıracaktır.

Herkes severek yapacağı bir iş ister ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadan ve zevk alarak o mesleği icra edebilsin.
Adayın kendisine nelerle ilgilenmeyi seviyorum?
Hobilerim nelerdir?
sorularını soruları sorması ve seçeceği bölümü bununla ilişkilendirmesi ilerde yapacağı mesleği severek yapmasını sağlayacaktır. Düşünsene her sabah kalkıp gittiğin ve akşam geldiğin o mesleği yapmayı hiç sevmiyorsun. İnsanın hayatı zindan gibi olur muhtemelen. Bir öğrencim tabletler dağıtıldığı günün hemen ertesi gününde tabletine oyunlar yüklemiş,ilerleyen zamanlarda birçok arkadaşının ve hocalarının tabletlerinde yapılması gerekenleri yapmıştı. Belli ki bu öğrenci bilgisayarla uğraşmayı seviyor ve bilgisayarla ilgili bir meslek seçtiğinde o işi severek yapacağı kesin.

Son olarak,yapılacak bir mesleğin yetenekle desteklenmesinin öneminden bahsedeceğim. Yetenekli olduğunuz bir alan varsa ve seçeceğiniz meslek bu yeteneğinizi sergileme fırsatı verecekse o meslekte hem daha başarılı olursunuz hem de o mesleği severek yaparsınız. Örneğin çizim yeteneği olan bir aday tasarım,iç mimarlık,resim bölümlerini seçerse çizim yeteneğini kullanma fırsatını kolaylıkla bulabilecektir.

Bölüm ve meslek seçerken kendimizle ilgili olarak bilmemiz gerekenler minimum bu kadar.

Birde seçeceğimiz alanla(meslekle) ilgili bilmemiz gerekenler var ki bunlarda çok önemli.  Hak verirsiniz ki her mesleğin ihtiyaç duyduğu özellikler birbirinden farklılık göstermektedir. Yapacağınız her meslekte farklı nitelikler gerekmektedir o yüzden bir mesleği seçerken ihtiyaç duyduğu nitelikleri de dikkate almak ve ona göre karar vermek daha isabetli tercihler yapmanızı sağlayacaktır.

Bazı meslekler doğal ortamlarda çalışmayı gerektirir. Mesela deniz,orman,tarla,arazi vs.

Bazı meslekler hayvanlarla çalışmayı gerektirir. Bazı hayvanlara karşı fobin varsa bir daha düşünmende fayda var.

Bazı meslekler makinalarla veya bilgisayarlarla çalışmayı gerektirir.

Bazı meslekler insanlara çalışmayı gerektirir.  Diksiyonun iyi değilse ve geliştireceğini de düşünmüyorsan hukuk,psikoloji,sosyal hizmetler vs gibi bölümlerden uzak durmanda fayda var. Hele hele insanlara yardım etme değerin baskın değilse ve problemlerle çalışmayı göze alamayacaksan başka alanlara yönelmende fayda var.

Bazı meslekler seyahat gerektirir,bazıları ise sürekli oturmayı gerektirir. Bankacı olacaksan saatlerce bilgisayar başında oturacağını ve çok detaylı bir iş yapacağını dikkate alman gerekir. Hareketli birisinin bankacı olarak çalışması pek de sağlıklı bir karar olmayacaktır zaten. Gezmeyi seviyorsan da uluslar arası ilişkiler,pilotluk veya gemi kaptanlığı tam sana göre.(Tabi karar verirken diğer faktörleri de dikkate almalısın)

Örnekleri daha çok vererek çeşitlendirebiliriz ancak burada adayın bilmesi gereken en önemli faktör seçmeyi düşündüğü bölümü meslek olarak icra edeceğinde karşılaşacağı çalışma koşullarını ve ortamını çok iyi tanımasıdır.

Sevgili üniversite adayları;çok yorucu bir seneyi geride bıraktınız ve artık bir üniversiteye yerleşeyim gibi düşünüyorsunuzdur. Bununla birlikte bölüm seçerken seçmiş olduğunuz bölümün hayatınızın geri kalanını çok büyük bir şekilde etkileyeceğini asla unutmayın. Üniversite 4 yıl ama hayat bundan çok daha fazlası. O yüzden vereceğiniz kararlar çok daha büyük bir öneme sahip. Bilmeniz gereken en önemli şeylerden bir tanesi de sırf başkası istiyor diye okumamak. Onları istediği bölümü eğer siz istemeden okuyup yapacak olursanız çok büyük bir tehlike sizi bekliyor; Mutsuzluk ve başarısızlık. İstemediğiniz bir yerde bulunmanın,istediğiniz yerlerde olmamanın öfkesi ve isteksizliği ile mutsuz olmanız çok muhtemeldir.

Eğer ki üniversite sınavına ilk girişinizse ve iş imkanı olmayan ve sevmeyeceğiniz bir bölümü okumaktansa imkanınız varsa bir sene daha hazırlanmanız çok daha iyi olacaktır. Böyle bir durumun içindeyseniz daha bilinçli ve sabırlı olmanızı tavsiye ederim.

Öğrencilerimde karşılaştığım bir durumda bu sene 2 yıllık bir yere gidip orda tekrar hazırlansam nasıl olur sorusu.Gitmiş olduğu yerde bu öğrenci gezmek isteyecek,hergün okula gidecek,gittiği okulun derslerine ve sınavlarına çalışacak ve üniversite sınavlarına fazla zaman ayıramayacak. Ayrıca bir yüksek öğretim kurumuna yerleştikten sonra ki sene adayın 30 ile 60 arasında gelen diploma notu da yarı yarıya düşecektir.

Böyle düşünen bir adayın bu bilgileri de dikkate alması gerekecektir.

Geçen zaman ne yazık ki geri gelmiyor ve geleceğe adım atarken en iyi kararları vererek adımlar atmak gerekir.

Tüm üniversite adaylarımıza hayatta başarılar dileklerimle…

10 comments

  1. Eğitim sisteminin içi çok boşaldı. Şimdi tercihler değerlere göre değil, puana göre yapılıyor. O da yetmiyor.. Öğrencinin şansı varsa makul bir yere yerleşir..:( Gençlere bu zorlu yolda bol şans diliyorum.

    1. bana göre de öncelikle şu eğitim sistemini ve üniversiteye giriş koşullarını bir ele almak gerekiyor nahide hanım

    1. öyleyse sınav sistemi,sınav kaygısı,ders çalışma yolları vs gibi konularda da istediğiniz zaman danışabilirsiniz irem hanım

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir